or install VNI Font and configure VNI Font. |
Chöông 1 - Ngöôøi Vieät Nam vôùi Khaùi Nieäm veà "OÂng Trôøi"
Töø laâu ngöôøi Vieät Nam ñaõ bieát coù OÂng Trôøi, tin OÂng Trôøi vaø caàu khaån OÂng Trôøi. Nieàm tin naày voán coù trong tieàm thöùc cuûa ngöôøi daân Vieät ngay caû tröôùc khi coù caùc toân giaùo khaùc du nhaäp vaøo nöôùc ta. Nieàm tin naày ñaõ theå hieän qua ngoân ngöõ vaø qua neáp soáng cuûa chuùng ta.
KEÂU TRÔØI
Ñieàu deã hieåu nhaát vaø khoâng ai phuû nhaän ñöôïc laø heã gaëp baát cöù vieäc gì baát chôït xaûy ñeán, duø vui hay buoàn, duø toát hay xaáu, caâu noùi buoät mieäng cuûa ngöôøi Vieät Nam tröôùc heát laø keâu, "Trôøi ôi!" gioáng nhö ngöôøi Myõ keâu, "Oh my God!"
Khi ruûi ro ñöùt tay, vaáp chaân, teù ngaõ, ngöôøi ta keâu Trôøi. Khi gaëp buoàn khoå, chaùn naûn, cheát choùc, thaát baïi, ngöôøi ta keâu Trôøi. Khi thaønh coâng, haïnh phuùc, bình an, ngöôøi ta noùi Nhôø Trôøi. Khi gaëp tai naïn ngöôøi ta keâu Trôøi cöùu. Chuùng ta thöôøng noùi, "Caàu Trôøi cho tai qua naïn khoûi."
KÍNH TRÔØI
Tuy khoâng bieát roõ OÂng Trôøi laø Ñaáng nhö theá naøo, nhöng ngöôøi Vieät Nam ai cuõng kính Trôøi, vì hieåu raèng ta coù ñaây laø vì coù OÂng Trôøi. Trong ngoân ngöõ bình daân, duø laø caâu noùi vui ñuøa, moãi khi xöng hoâ maø nhaéc ñeán Trôøi thì ngöôøi ta khoâng daùm noùi thieáu chöõ OÂng ñi tröôùc chöõ Trôøi. Ngöôøi ta goïi OÂng Trôøi vôùi loøng toân kính. Ngöôøi Tin Laønh toân thôø Ngaøi neân goïi Ngaøi laø Ñöùc Chuùa Trôøi. Moät coâ gaùi queâ vui ñuøa hoûi bí baïn trai:Thaáy anh hay chöõ
Em hoûi thöû ñoâi lôøi
Thuôû taïo thieân laäp ñòa
OÂng Trôøi troøn ai xaây?
CAÀU TRÔØI
Ngöôøi Vieät phaàn lôùn soáng baèng noâng nghieäp, bieát raèng muøa maøng ñöôïc hay maát cuõng do Trôøi.
Nhôø Trôøi naêm nay ñöôïc muøa!
Ngöôøi noâng daân luùc naøo cuõng taâm nguyeän caàu Trôøi cho côm no aùo aám:
Laïy Trôøi möa xuoáng
Laáy nöôùc toâi uoáng
Laáy ruoäng toâi caøy
Laáy ñaày baùt côm...
Chuùng ta truyeàn tuïng veà ôn Trôøi baèng nhöõng caâu ca dao, baøi haùt bình daân:
Nhôø Trôøi möa thuaän gioù hoøa
Naøo caøy naøo caáy treû giaø ñua nhau.
hoaëc
Laïy Trôøi möa thuaän gioù ñeàu
Cho ñoàng luùa toát, cho chieàu loøng em.
Ngöôøi Vieät thöôøng toân troïng chöõ hieáu vaø mong cho cha meï soáng laâu, gia ñình ñöôïc phöôùc. Vì theá hoï laäp baøn thôø OÂng Thieân ñeå thôø Trôøi ngay tröôùc cöûa nhaø. Ngöôøi con coù hieáu töøng ñeâm ñeán tröôùc baøn thôø caàu khaån:
Moãi ñeâm moãi thaép ñeøn Trôøi
Caàu cho cha meï soáng ñôøi vôùi con.
TIN TRÔØI
Traûi bao ñôøi, ngöôøi Vieät tin OÂng Trôøi laø Ñaáng Taïo Hoùa, taïo thieân laäp ñòa, Ñaáng caàm quyeàn soáng cheát, laøm chuû vaän meänh muoân loaøi, quyeàn pheùp voâ cuøng. Ngöôøi Vieät Nam chuùng ta ñeàu quen thuoäc vôùi nhöõng khaùi nieäm:Thieân sinh vaïn vaät, duy nhaân toái linh
Ñaïi phuù do Thieân, tieåu phuù do caàn
Trôøi sinh voi sinh coû
Trôøi cho ai naáy höôûng
Trôøi keâu ai naáy daï
Soáng nhôø ôn Trôøi, cheát veà chaàu Trôøi
cuõng coù caâu,
Trôøi cho khoâng ai thaáy, Trôøi laáy khoâng ai hay.
Ngöôøi Vieät coâng nhaän vaø tin töôûng OÂng Trôøi caàm quyeàn thaønh baïi trong cuoäc soáng cuûa loaøi ngöôøi:
Möu söï taïi nhaân, thaønh söï taïi Thieân.
Ngöôøi Vieät tin Trôøi laø Ñaáng coâng bình, caàm quyeàn hoïa phuùc, vì vaäy ñaõ thöôøng nhaén nhuû vôùi nhau:
ÔÛ hieàn thì laïi gaëp laønh
Nhöõng ngöôøi nhaân ñöùc Trôøi daønh phuùc cho.
Ngöôøi Vieät cuõng tin töôûng,
Hoaøng Thieân baát phuï haûo taâm nhaân
nghóa laø Trôøi khoâng phuï baïc ngöôøi coù loøng toát bao giôø.
Trong hoân nhaân löùa ñoâi, ngöôøi Vieät tin töôûng haïnh phuùc vôï choàng laø do OÂng Trôøi saép ñaët:
Duyeân ba sinh Trôøi ñaõ saün daønh.
Khi thaáy soá phaän khoâng may hoaëc tình duyeân dang dôû ngöôøi ta thöôøng ngöûa maët leân trôøi than thôû, döôøng nhö muoán noùi vôùi Ñaáng Hoùa Coâng heát noãi loøng mình:
Chöõ baïc meänh ai ôi thaáu vôùi
Caâu ña ñoan Trôøi hôõi thaáu chaêng?
(trong Töï Tình Khuùc cuûa Cao Baù Nhaï).
Trong Cung Oaùn Ngaâm Khuùc cuõng coù caâu:
Quyeàn hoïa phuùc Trôøi giaønh maát caû
Chuùt tieän nghi chaúng traû phaàn ai.
Thi haøo Nguyeãn Du ñaõ khuyeân trong Truyeän Kieàu:
Ñaõ mang laáy nghieäp vaøo thaân
Cuõng ñöøng traùch laãn Trôøi gaàn Trôøi xa
Thieän caên töï bôûi loøng ta
Chöõ taâm kia môùi baèng ba chöõ taøi.
Keát luaän Truyeän Kieàu, Nguyeãn Du ñaõ vieát:
Ngaãm hay muoân söï taïi Trôøi
Trôøi kia ñaõ baét laøm ngöôøi coù thaân
Baét phong traàn phaûi phong traàn
Cho thanh cao môùi ñöôïc phaàn thanh cao.
NHÔØ TRÔØI
Lòch söû Vieät Nam coù ghi cheùp chuyeän veà danh töôùng Lyù Thöôøng Kieät, trong luùc khaùng cöï quaân Toáng xaâm laêng, ñaõ laøm boán caâu thô vaø loan truyeàn laø do Thaàn Linh baùo moäng ban cho ñeå khích leä tinh thaàn binh só yeân taâm ñaùnh giaëc:Nam quoác sôn haø Nam ñeá cö
Tieät nhieân ñònh phaän taïi Thieân Thö
Nhö haø nghòch loã lai xaâm phaïm
Nhöõ ñaúng haønh khan thuû baïi hö.
Hoïc giaû Hoaøng Xuaân Haõn ñaõ dòch nhö sau:
Soâng nuùi nöôùc Nam vua Nam coi
Raønh raønh moät phaän ôû saùch Trôøi
Côù sao luõ giaëc sang xaâm phaïm
Baây seõ tan taønh, cheát saïch toi.
Ñaây laø caùch aùp duïng chieán tranh taâm lyù, möôïn oai Trôøi. Keát quaû laø quaân lính nöùc loøng ñaùnh giaëc, quaân Toáng khoâng tieán ñöôïc ñaønh giaûng hoøa. Roõ raøng caâu chuyeän naày noùi leân nieàm tin maõnh lieät cuûa daân toäc Vieät nôi söï teå trò cuûa OÂng Trôøi, trong ñoù moïi vaän meänh nhaân daân ñaát nöôùc do Trôøi ñònh ñoaït.
Nöôùc non laø nöôùc non Trôøi
Ai chia ñöôïc nöôùc ai dôøi ñöôïc non.
THÔØ TRÔØI
Traûi qua nhieàu theá kyû, ngay caû sau khi coù caùc trieát lyù toân giaùo cuûa Khoång Giaùo, Laõo Giaùo vaø Phaät Giaùo truyeàn ñeán, ngöôøi daân Vieät vaãn laáy tín ngöôõng thôø Trôøi laøm neàn taûng ñeå giöõ gìn truyeàn thoáng daân toäc, gia ñình. Caû ba toân giaùo chính noùi treân ñaõ goùp phaàn cuûng coá theâm cho nieàm tin hôïp vôùi Ñaïo Trôøi. Ngay caû Phaät Giaùo vôùi khaùi nieäm môø nhaït veà OÂng Trôøi khi ñeán Vieät Nam cuõng phaûi chaáp nhaän yù nieäm "Caàu Trôøi Khaån Phaät."Hôïp leõ Trôøi, thuaän loøng ngöôøi laø ñaïo lyù cuûa ngöôøi Vieät Nam. Duø thöïc haønh tín ngöôõng naøo, ngöôøi Vieät ai naáy cuõng coâng nhaän:
Thuaän Thieân giaû toàn, nghòch Thieân giaû vong nghóa laø thuaän vôùi Trôøi thì coøn, nghòch vôùi Trôøi thì maát.
Chính vì ñoù maø ngöôøi daân Vieät thôø Trôøi. Ngay töø thôøi caùc Vua Huøng döïng nöôùc, ngöôøi ta ñaõ bieát thôø Trôøi. Moãi naêm nhaø Vua thay maët nhaân daân laäp ñaøn teá Trôøi, caàu Trôøi cho daân chuùng ñöôïc an cö laäp nghieäp. Trong gia ñình thì ngöôøi cha thay maët ñeå caàu Trôøi phuø hoä cho gia ñình, con chaùu haïnh phuùc. Caùc trieát lyù du nhaäp vaøo töø Trung Quoác hoaëc AÁn Ñoä ñaõ khoâng theå ñoàng hoùa hoaøn toaøn tín ngöôõng cuûa ngöôøi daân Vieät ñöôïc. Traùi laïi nhöõng tín ngöôõng naøo phuø hôïp vôùi tình caûm thieâng lieâng trong saùng cuûa ngöôøi daân Vieät thì ñöôïc tieáp thu vôùi tinh thaàn choïn loïc, pheâ phaùn.
Chòu aûnh höôûng cuûa ñaïo ñöùc Laõo Trang, ngöôøi Vieät thöôøng baûo nhau veà caùch aên ôû cho phaûi ñaïo, nhaát laø ñaïo laøm con, ñaïo vôï choàng:
Ñaïo laøm con chôù höõng hôø
Phaûi ñem hieáu kính maø thôø meï cha.
hoaëc
Caây xanh thì laù cuõng xanh
Cha meï hieàn laønh ñeå ñöùc cho con.
hoaëc
Ngöôøi troàng caây haïnh ngöôøi chôi
Ta troàng caây ñöùc ñeå ñôøi mai sau.
Ngöôøi Vieät Nam cuõng tieáp thu truyeàn thoáng giöõ gìn "luaân thöôøng ñaïo lyù" cuûa Khoång Giaùo thaät nhuaàn nhuyeãn vaø bình dò nhö cuoäc soáng gaàn guõi leã pheùp thaân thöông kính treân nhöôøng döôùi trong gia ñình. Luaân laø caùi maø con ngöôøi phaûi noi theo trong moái töông quan xaõ hoäi. Thöôøng laø söï vieäc khoâng bieán ñoåi theo khoâng gian vaø thôøi gian maø con ngöôøi phaûi giöõ. Trong Nguõ Luaân vôùi quan heä quaân thaàn, phuï töû, phu theâ, huynh ñeä, baèng höõu, ngöôøi Vieät traân troïng nhöõng ñöùc tính Trung, Hieáu, Tieát, Nghóa. Trong Nguõ Thöôøng, ngöôøi Vieät traân troïng giöõ gìn Nhaân, Nghóa, Leã, Trí, Tín theo ñaïo lyù laøm ngöôøi.
Anh laøm trai hoïc ñaïo thaùnh hieàn
Naêm haèng chaúng treã, ba gieàng chôù sai.
Chöõ hieáu ñöôïc moïi ngöôøi ñaët leân haøng ñaàu:
Nhaân sinh baùch haïnh Hieáu vi tieân
Chöõ raèng moäc boån thuûy nguyeân
Laøm ngöôøi phaûi bieát toå tieân oâng baø.
Boån phaän hieáu ñeã ñöôïc minh giaûi theâm:
Thôø cha meï ôû heát loøng
AÁy laø chöõ Hieáu ôû trong luaân thöôøng
Chöõ Ñeã coù nghóa laø nhöôøng
Nhöôøng anh, nhöôøng chò, laïi nhöôøng ngöôøi treân
Ghi loøng taïc daï chôù queân
Con em phaûi giöõ laáy neàn con em.
Trong tinh thaàn pheâ phaùn choïn loïc, ngöôøi Vieät ñaõ phaân bieät chaân giaû, ñuùng sai trong töøng tín ngöôõng thöïc haønh. Chaúng haïn:
Tu ñaâu cho baèng tu nhaø
Thôø cha kính meï môùi laø chaân tu.
Hoaëc ai naáy ñeàu ñoàng yù:
Daãu xaây chín baäc phuø ñoà
Khoâng baèng laøm phöôùc cöùu cho moät ngöôøi.
Ngöôøi Vieät Nam chuùng ta phaàn lôùn khoâng tin ôû thuyeát luaân hoài. Baèng côù laø nhieàu ngöôøi Vieät thôø cuùng oâng baø, vì tin raèng vong linh oâng baø vaãn coøn ñoù. Moãi naêm nhaân dòp Teát coå truyeàn, ngöôøi ta röôùc oâng baø veà vui Xuaân vôùi con chaùu, roài tieãn oâng baø ñi. Neáu tin ôû thuyeát luaân hoài thì phaûi tin oâng baø cha meï ñaõ hoùa kieáp thaønh ngöôøi ngoaïi quoác naøo khaùc, hoaëc con thuù naøo ñoù trong röøng, hoaëc moät con vaät naøo ñoù trong baày gia suùc trong vöôøn, v.v. Neáu tin raèng oâng baø ñaõ luaân hoài, ñaàu thai hoaù kieáp, thì ngöôøi ta seõ khoâng röôùc tieãn oâng baø, cuõng khoâng daùm aên thòt hoaëc gieát cheát moät con vaät naøo. Roõ raøng laø ngöôøi Vieät Nam chuùng ta tin ôû giaù trò thieâng lieâng vaø baát töû cuûa linh hoàn. Chuùng ta tin ôû ñôøi sau. Chuùng ta tin moät caùch mô hoà raèng linh hoàn cuûa moïi ngöôøi cheát laø veà chaàu Trôøi.
Ngöôøi Vieät Nam laø daân toäc hieàn hoøa nhöng baát khuaát. Luùc coù caàn ai naáy ñeàu coù theå chòu ñöïng hy sinh vì nghóa lôùn. Trong quan heä bình thöôøng, ngöôøi Vieät aùp duïng tinh thaàn "dó hoøa vi quí."
Trong cuoäc soáng vôùi nhieàu ñieàu khoâng lyù giaûi ñöôïc, ngöôøi Vieät vaãn tin töôûng ôû meänh Trôøi, hy voïng moät ngaøy mai töôi saùng hôn.
Khoâng ai giaøu ba hoï
Khoâng ai khoù ba ñôøi.
hoaëc
Coøn trôøi coøn ñaát coøn non nöôùc
Coù leõ ta ñaâu maõi theá naày?
Ngöôøi Vieät tin töôûng vaø yeâu chuoäng nhöõng nguyeân taéc nhö:
ÔÛ hieàn gaëp laønh
OÂng Trôøi coù con maét
Thieän aùc ñaùo ñaàu chung höõu baùo
Löôùi Trôøi loàng loäng, thöa maø khoâng loït
Thieân baát dung gian.
Ngöôøi Vieät quí troïng vaø ao öôùc nhöõng giaù trò Trôøi ban nhö thieân aân, thieân taøi, thieân baåm, thieân chöùc, thieân höông, thieân töôùng, thieân tö.
Ngöôøi Vieät giöõ gìn truyeàn thoáng töông thaân töông trôï nhöõng khi toái löûa taét ñeøn.
Baø con xa khoâng baèng laùng gieàng gaàn.
Caâu tuïc ngöõ
Nhieãu ñieàu phuû laáy giaù göông
Ngöôøi trong moät nöôùc phaûi thöông nhau cuøng
ñaõ ñöôïc ñem ra aùp duïng thöôøng xuyeân trong nhöõng luùc hoaïn naïn, tai öông vôùi nhieàu keát quaû toát ñeïp.
Trong quan heä giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi, ngöôøi Vieät luoân luoân giöõ laáy chöõ tình:
Phaøm söï löu nhaân tình
Haäu lai haõo töông kieán.
Chính nhôø ñoù maø daân Vieät Nam muoân ñôøi vaãn coøn toàn taïi.
NGÖÔØI VIEÄT HIEÅU BIEÁT VEÀ "OÂNG TRÔØI" CHÖA ÑAÀY ÑUÛ
Gioáng nhö nhieàu daân toäc khaùc treân theá giôùi, söï nhaän bieát veà Ñöùc Chuùa Trôøi coù theå noùi laø moät thöù nguyeân tri töï nhieân maø OÂng Trôøi ban cho nhaân loaïi. Daân toäc naøo cuõng coù chöõ OÂng Trôøi hay Thöôïng Ñeá trong ngoân ngöõ meï ñeû cuûa mình.Thaät vaäy, khi nhìn xem vaïn vaät, thieân nhieân, vôùi caûnh trí ñeïp ñeõ tuyeät vôøi, vôùi khoâng gian bao la voâ taän, vôùi söï caáu taïo tinh vi, dieäu kyø, muoân hình vaïn traïng, vôùi qui luaät boán muøa: xuaân haï thu ñoâng, traät töï chính xaùc voâ cuøng, vôùi baûn naêng laï luøng baát bieán cuûa caùc loaøi vaät... roài nhìn laïi con ngöôøi vôùi thaân theå kyø dieäu, vôùi maàu nhieäm sinh saûn, vôùi tình caûm thieâng lieâng, vôùi nhöõng giaù trò tinh thaàn, vôùi nhöõng kinh nghieäm veà qui luaät ñaïo ñöùc traûi qua caùc ñôøi, vôùi yù chí töï do löïa choïn... cuøng vôùi bao nhieâu chöùng côù khaùc nöõa trong cuoäc soáng, ngöôøi ta phaûi thöøa nhaän coù Ñaáng Taïo Hoùa, coù OÂng Trôøi. Chính OÂng Trôøi ñaõ taïo döïng neân taát caû, Ngaøi ñang ñieàu khieån, baûo toàn taát caû nhöõng qui luaät thieân nhieân vaø ñaïo ñöùc treân theá giôùi naày.
Nhöng thieân nhieân chöa ñuû ñeå con ngöôøi bieát roõ veà thuoäc taùnh, yù muoán vaø chöông trình vónh cöûu cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. Bôûi trong thöïc teá, khi nhìn thieân nhieân coù ngöôøi suy luaän höõu thaàn, coù ngöôøi suy luaän phieám thaàn, hoaëc coù ngöôøi suy luaän ña thaàn, thaäm chí cuõng coù ngöôøi suy luaän voâ thaàn. Thieân nhieân chöa ñuû ñeå ngöôøi ta bieát roõ Ñöùc Chuùa Trôøi thöïc höõu ñoäc laäp vôùi caùc taïo vaät do Ngaøi döïng neân vaø Ngaøi laø Chaân Thaàn Duy Nhaát.
Ngöôøi Vieät bieát coù OÂng Trôøi nhöng chöa bieát Ñöùc Chuùa Trôøi laø Chaân Thaàn, laø Ñaáng Taïo Hoaù duy nhaát toái cao.
Ngöôøi Vieät bieát OÂng Trôøi coù baûn tính coâng bình, nhöng chöa bieát Ñöùc Chuùa Trôøi laø Ñaáng ñaày aân ñieån vaø yeâu thöông.
Ngöôøi Vieät tin meänh Trôøi khoâng ai thay ñoåi ñöôïc, keå caû soá phaän cuûa moãi ngöôøi cuõng ñöôïc an baøi, nhöng ngöôøi Vieät chöa bieát Ñöùc Chuùa Trôøi laø Ñaáng toân troïng yù chí töï do cuûa con ngöôøi vaø laø Ñaáng hay thöôûng cho keû tìm kieám Ngaøi.
Ngöôøi Vieät bieát mình caàn aên hieàn ôû laønh, nhöng khoâng bieát raèng taát caû nhöõng vieäc laønh mình laøm duø cao quí vaãn coøn thieáu huït, khoâng theå saùnh vôùi tieâu chuaån troïn laønh maø Ñöùc Chuùa Trôøi ñoøi hoûi, chaúng khaùc naøo ngoïn ñeøn caày ñem so vôùi aùnh maët trôøi. Ngöôøi Vieät caàn ñoùn nhaän chaân lyù cuûa Chuùa ñeå buø ñaép cho söï thieáu huït cuûa mình.
Ngöôøi Vieät bieát nguyeân taéc "Thieän aùc ñaùo ñaàu chung höõu baùo" nhöng khoâng bieát caên nguyeân cuûa moïi noãi ñau khoå baát haïnh trong cuoäc ñôøi laø do toäi loãi loaøi ngöôøi xaây löng phaûn nghòch laïi vôùi Ñöùc Chuùa Trôøi. Ngöôøi Vieät caàn tröôùc heát ñöôïc Chuùa tha toäi.
Ngöôøi Vieät bieát mình caàn ñöôïc cöùu roãi vaø ñaõ khoå coâng ñi tìm söï cöùu roãi nhöng chöa bieát con ñöôøng cöùu roãi duy nhaát laø chöông trình do Ñöùc Chuùa Trôøi vaïch saün ñaõ ñöôïc thöïc hieän bôûi Con Ngaøi laø Ñöùc Chuùa Gieâ-xu. Ngöôøi Vieät caàn ñaët ñöùc tin nôi söï toaøn naêng, toaøn tri, toaøn thieän, toaøn myõ cuûa moät Ñöùc Chuùa Trôøi chaân thaät. Nhieàu nieàm tin cuûa ngöôøi Vieät veà OÂng Trôøi raát gaàn vôùi Thaùnh Kinh, nhöng vaãn chöa ñaày ñuû.
Moät soá ngöôøi do khoâng bieát Thaùnh Kinh neân cöù töôûng OÂng Trôøi laø hình aûnh cuûa Ngoïc Hoaøng Thöôïng Ñeá theo trí töôûng töôûng cuûa ngöôøi Trung Hoa. Thaäm chí coù ngöôøi coøn ngaây thô tin chuyeän Teà Thieân Ñaïi Thaùnh laø thaät, vaø theo ñoù Ngoïc Hoaøng Thöôïng Ñeá cuõng phaûi chòu thua Toân Ngoä Khoâng…!
Chính vì theá maø ngöôøi Vieät chuùng ta caàn coù söï maïc khaûi ñaëc bieät, ñuùng ñaén, tröïc tieáp töø Ñöùc Chuùa Trôøi. Söï maïc khaûi ñaëc bieät naày chæ coù theå tìm ñöôïc trong Thaùnh Kinh vaø qua Chuùa Cöùu Theá Gieâ-xu.
Tieáp Theo....