THÖÔÏNG ÑEÁ COÙ THAÄT CHAÊNG?
or install VNI Font and configure VNI Font. |
Baøi töôøng thuaät veà lai lòch cuøng söï tin Chuùa vaø söï haàu vieäc Chuùa cuûa mình theo söï ñoøi hoûi cuûa ñòa haït vaø Toång Lieân (Ñeå ñöôïc chaáp thuaän xin höu).
Toâi sanh ngaøy 19-03-1920 taïi Phöôùc Myõ, Hoøa Bình, Tuy Hoøa Tænh Phuù Yeân. Toâi sanh trong moät gia ñình taàm thöôøng, song theo khaùch quan cuûa ñoàng baøo nôi queâ höông thì hoï cho toâi laø con nhaø löông ñoáng vaø gia giaùo. Nhöng cuõng khoâng ai bieát ñöôïc oâng toå cuûa hoï toâi laø cuï Nguyeãn Phuùc Giao, anh em vôùi cuï Nguyeãn Phuùc AÙnh (nhaø Nguyeãn vua Gia Long); vì thôøi loaïn maø mai danh, aån tích vaø ñaõ laäp neân laøng xaõ Phöôùc Myõ, laø nôi sanh quaùn cuûa toâi vaäy.
Toâi lôùn leân trong gia ñình Nho giaùo, oâng thaân toâi ñöôïc ñòa phöông laäp laøm Thaày Leã, ñeå höôùng daãn vieäc teá töï vaø leã giaùo trong laøng xaõ. OÂng suøng kính caû Laõo giaùo vaø Phaät giaùo. Baø thaân toâi thì haâm moä Phaät giaùo hôn, neân anh em, chò em toâi ñeàu quy y theo Phaät giaùo caû. Phaàn toâi thì laïi thaønh taâm hôn; khi toâi vöøa khoân bieát cuõng ñaõ aên chay theo kyø ñònh vaø ñoïc kinh caàu nguyeän. Song theo tröïc giaùc vaø löông tri, thì nhieàu luùc toâi nghó raèng: "Coõi trôøi ñaát coù maët trôøi, maët traêng, laën moïc raát ñeàu ñaën nhö vaäy; chaéc phaûi coù Ñaáng taïo thaønh maø ngöôøi ñôøi thöôøng goïi laø oâng Trôøi. Sao ngöôøi ta khoâng thôø Trôøi maø laïi thôø Phaät laø ñieàu nhö khoâng ñuùng; nhöng roài cuõng laõng queân theo taïp quaùn vaø cuoäc soáng thöôøng tình. Veà söï hoïc haønh cuûa toâi, cuõng chæ laø taàm thöôøng. OÂng thaân toâi baét toâi phaûi hoïc haùn töï tröôùc, vì cho raèng: "Haùn hoïc coù neàn vaên hoùa toát hôn AÂu hoïc. Haùn hoïc con ngöôøi coù ñaïo ñöùc vaø can thöôøng; vì vaäy maø toâi cuõng bieát ñöôïc hoïc thuyeát cuûa Khoång Maïnh laø khoâng choáng laïi vôùi leõ ñaïo vaø nieàm tin cuûa Tin Laønh. Luùc ñeán tuoåi thaønh nieân, toâi ñöôïc nghe cuï Muïc sö Leâ Khaéc Chaán giaûi baøy veà ñaïo Tin Laønh cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi; veà söï cöùu chuoäc cuûa Chuùa Gieâ-xu; thì loøng toâi caûm ñoäng saâu xa. Nhöng vì tinh thaàn baûo thuû veà daân toäc maø toâi khoâng chòu caàu nguyeän nhö ñoâi ba ngöôøi ñaõ caàu nguyeän khi hoï cuøng nghe ñaïo vôùi toâi. Toâi coøn nghi vaán raèng: "Bieát ñaâu ngöôøi ta töï ñaët ra ñaïo lyù nhö vaäy laø möu moâ chaùnh trò cuûa moät Ñeá quoác, ñeå daãn daân toäc mình vaøo con ñöôøng bò trò cuûa hoï. Song roài, söï chieán ñaáu cuûa taâm hoàn toâi, veà söï thieän, aùc; phaûi quaáy: "Coù Thöôïng Ñeá hay laø khoâng" cöù daèn vaët trong loøng toâi; roát laïi toâi tin coù Thöôïng Ñeá; nhöng cho ñaïo Tin Laønh chöa chaéc laø ñaïo cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. Loøng toâi töï hoûi: Coù Thöôïng Ñeá, thì sao toâi khoâng bieát thôø phöôïng Ngaøi? Roài toâi quyeát ñònh moât loøng thôø Chuùa troïn ñôøi. Luùc ñeâm khuya thanh vaéng, toâi quyø goái caàu nguyeän, xin Thöôïng Ñeá tha toäi cho toâi, thöông xoùt toâi vaø giuùp toâi giöõ loøng thôø Chuùa. Toâi cuõng chöa hieåu ñöôïc trong theá gian naøy ñaõ coù Ñaïo cuûa Thöôïng Ñeá. Vì nhieàu ñaïo qua, bieát ñaâu laø thaät! Neân toâi cöù ñoäc laäp thôø phöôïng Chuùa trong loøng.
Ngaøy qua thaùng laïi, toâi töï nghó raèng: Coù Thöôïng Ñeá, taát nhieân phaûi coù ñaïo lyù cuûa Ngaøi, duy mình khoù bieát ñöôïc ñoù thoâi. Toâi beøn caàu hoûi Thöôïng Ñeá: neáu quaû Tin Laønh laø ñaïo thaät cuûa Ngaøi, xin chæ daïy vaø daãn ñöa toâi theo söï toû ra cuûa Ngaøi. Thöôïng Ñeá quaû toû ra cho toâi baèng moät caùch raát kyø dieäu, vaø toâi ñaõ tìm ñeán nhaø thôø Tin Laønh ñeå ñöôïc thôø Chuùa vaø hoïc bieát veà Chuùa theo söï daïy doã cuûa Chuùa trong ñaïo Tin Laønh.
Söï tin Chuùa cuûa toâi cuõng nhö cuûa oâng baø thaân toâi laø moät cuoäc Caùch Maïng tinh thaàn, coøn khoù hôn moät cuoäc Caùch Maïng veà xaõ hoäi. OÂng thaân toâi laø tröôûng nam cuûa moät doøng hoï lôùn; höôûng saûn nghieäp cuûa oâng baø ñeå laïi coù caû traêm maãu ñaát ruoäng toát, phaûi lo cuùng kính toå tieân. Coøn toâi cuõng laø con tröôûng nam cuûa oâng thaân toâi. Vì vaäy, maø söï tin Chuùa cuûa toâi, roài sau ñeán oâng thaân toâi tin theo Chuùa nöõa laø moät ñieàu khoâng phaûi deã. Neáu khoâng ñöôïc Chuùa can thieäp ñeán thì khoù maø tin Chuùa ñöôïc; Song caûm taï ôn Chuùa, Ngaøi ñaõ duøng nhieàu pheùp laï toû ra maø ñem toâi cuõng nhö oâng baø thaân toâi ñöôïc trôû veà vôùi Ngaøi.
Luùc ñaàu môùi tin Chuùa, toâi chöa daùm toû ra cho oâng baø thaân toâi bieát. Nhöng toâi ñem caâu chuyeän veà vieäc toâi gaëp moät ngöôøi noùi veà ñaïo Tin Laønh; oâng ta thoâng Taây hoïc, maø cuõng thaâm Haùn hoïc. Toâi thuaät laïi veà söï lyù maø oâng ñaõ noùi veà Thöôïng Ñeá, Ñaáng ñaõ taïo coõi trôøi ñaát, söï vaät; veà boån phaän ñaùng phaûi coù cuûa loaøi ngöôøi ñoái vôùi Ngaøi. Veà toäi loãi vaø söï sai laàm cuûa ngöôøi ñôøi, cuøng tröng daãn nhöõng caâu saùch xöa; oâng thaân toâi ñeàu chaáp nhaän chaân lyù aáy.
Ñeán khi oâng bieát ñöôïc toâi tin Chuùa thaät, sinh hoaït vôùi Hoäi Thaùnh, boû taïp quaùn vaø khoâng chòu döï vaøo tieäc cuùng quaûi oâng baø; laïi cuõng laøm cho baø thaân toâi tin theo Chuùa nöõa, thì oâng baét bôù toâi moãi ngaøy moät maïnh hôn, maëc daàu oâng raát thöông toâi; bieát toâi voán laø moät ñöùa con hieáu thaûo cuõng laø moät thaày giaùo trong xoùm, ñöôïc nhieàu ngöôøi neå nang. Cuoái cuøng oâng xua ñuoåi toâi phaûi ra khoûi nhaø. Khi aáy Chuùa laïi haäu ñaõi toâi. Caäu toâi laøm Laïi-muïc ôû phuû An Nhôn, Bình Ñònh, veà baûo toâi ra giuùp vieäc vaên phoøng cho oâng. Khi toâi ra ôû ñoù, ngöôøi ta coi toâi nhö moät caäu aám, vì caäu môï toâi ñaõ lôùn tuoåi maø khoâng coù con. Caäu toâi bieát toâi ñaõ tin Chuùa, nhöng oâng vaãn coi troïng söï tín ngöôõng töï do. Laøm vieäc taïi vaên phoøng cuûa caäu toâi ôû phuû An Nhôn; toâi tieáp xuùc ñöôïc vôùi nhieàu ngöôøi höông lyù töø caùc laøng xaõ ñeán; toâi laøm chöùng veà Chuùa cho hoï luùc coù cô hoäi. Do ñoù toâi môùi bieát ñöôïc cuï Xaõ Thoaït, Lyù tröôûng xaõ Ña Taøi, laø ngöôøi con caùi cuûa Chuùa. Trong söï laøm chöùng cho Chuùa cuõng coù ngöôøi baèng loøng caàu nguyeän tin Chuùa.
ÔÛ An Nhôn, ñieâuø baát tieän cho toâi laø raát xa nhaø thôø Tin Laønh maø loøng toâi raát theøm khaùt söï nhoùm hoïp thôø phöôïng Chuùa.
Taï ôn Chuùa, toâi ôû An Nhôn chæ trong moät thôøi gian ngaén, thì caäu toâi ñöôïc thaêng quan vaøo laøm Kinh-lòch trong tænh Bình Thuaän. Tænh lò Bình Thuaän ñoùng taïi Phan Thieát. Khi toâi cuøng vaøo vôùi caäu toâi, thì toâi ñöôïc sinh hoaït vôùi Hoäi Thaùnh Phan Thieát, vaø nhôø ñoù cuõng ñöôïc taêng tröôûng ñôøi thuoäc linh vaø söï hoïc bieát veà Chuùa.
Noùi veà gia ñình cuûa oâng baø thaân toâi; thì trong thôøi gian toâi ñi xa gia ñình, Chuùa coù laøm vieäc ñeå cöùu oâng thaân toâi. Trong moät ñeâm noï, oâng naèm nguû vaø thaáy chieâm bao lieân tieáp ñeán ba laàn; moãi laàn oâng thöùc daäy, roài nguû; laïi thaáy nöõa. Thaáy nhöõng ñieàu coù söï daïy doã cho oâng; veà thieân ñaøng, ñòa nguïc; veà söï ñoaùn phaït ñoái vôùi oâng neáu oâng khoâng chòu tin theo Chuùa. Ñeán khi oâng thaáy laàn thöù ba, oâng run caû ngöôøi; oâng ñaùnh thöùc caùc con maø oâng khoâng cho tin theo Chuùa thöùc daäy. OÂng laáy aùo daøi maëc vaøo ngöôøi, chít khaên vaøo ñaàu; traûi chieáu. OÂng quì ôû giöõa, caùc con quì hai beân. OÂng caàu nguyeän xin Chuùa tha toäi cho mình vaø quyeát ñònh tin theo Chuùa troïn ñôøi. Ñeán saùng ngaøy, Chuùa laïi ñöa hai vò Truyeàn ñaïo töø xa ñeán thaêm oâng, cuøng laøm leã caàu nguyeän cho oâng.
Rieâng phaàn toâi, khi ñaõ tin theo Chuùa, moãi khi ñoïc Kinh Thaùnh, ñöôïc Chuùa soi saùng, bieát ñöôïc tình thöông voâ haïn cuûa Thöôïng Ñeá ñoái vôùi con ngöôøi; söï hi sinh cao caû cuûa Chuùa Cöùu Theá khi Ngaøi bò ñoùng ñinh treân thaäp töï giaù ñeå gaùnh toäi cho loaøi ngöôøi; thì toâi khoâng caàm ñöôïc nöôùc maét. Loøng toâi thöông meán Chuùa vaø ñau xoùt cho loaøi ngöôøi ñaõ phaïm toäi, ñaõ laàm laïc vaø xa caùch Chuùa; loøng kính meán Chuùa bao nhieâu thì laïi nghó thöông ñeán nhöõng ngöôøi chöa bieát Chuùa baáy nhieâu. Muoán cho Chuùa ñöôïc moïi ngöôøi toân thôø; cuõng muoán cho moïi ngöôøi ñöôïc ôn cöùu roãi cuûa Chuùa. Vì vaäy maø khi gaëp ai, toâi cuõng tìm caùch noùi veà Chuùa cho hoï. Khi ñöôïc noùi veà Chuùa cho ai, toâi thaáy loøng toâi vui thoûa khoân cuøng, neân caû ngaøy toâi chæ muoán noùi veà Chuùa luoân. Cuõng coù nhieàu ngöôøi baèng loøng tin Chuùa, daàu laø ngöôøi tuoåi taùc ñaùng baäc chuù baùc cuûa toâi; do ñoù cuõng laøm cho loøng toâi noân naû ñeå laøm chöùng cho Chuùa.
Roài toâi cuõng ñöôïc Chuùa keâu goïi ñeán söï haàu vieäc Ngaøi. Toâi vaøo tröôøng Kinh-Thaùnh ôû Ñaø Naüng vaøo naêm 1942-1944. Sau maõn hai khoùa hoïc, toâi ñöôïc boå chöùc truyeàn ñaïo ôû Ban-Meâ-Thuoäc. (Luùc aâyù khoâng coù quy cheá truyeàn ñaïo sinh). Toâi ñeán Ban Meâ Thuoäc khi coøn ñoäc thaân. Ñaëc traùch cuûa toâi lo cho ngöôøi Kinh; nhöng roài cuõng kim lo cho ngöôøi daân toäc nöõa; vì luùc baáy giôø oâng muïc sö Nguyeãn Haäu Nhöông phaûi ñi Ñaø Laït.
OÂng muïc sö Phaïm Xuaân Tín, vì thôøi cuoäc khoâng theå ñeân lo cho ngöôøi Ra-ñeâ ñöôïc. Qua hai naêm sau, oâng muïc sö Tín ñeán, thì toâi ñaët bieät lo cho ngöôøi Kinh. Song chaúng bao laâu thì tình theá bieán ñoåi. Quaân ñoâi Phaùp taán coâng ñeán Ban Meâ Thuoäc. Toâi vaø muïc sö Tín, moãi ngöôøi chaïy moãi nôi. Muïc sö chaïy vaøo röøng, coøn toâi dìu daét moät soá ngöôøi môùi tin Chuùa chaïy veà Trung Chaâu.
Veà tôùi Phuù Yeân vaøo cuoái naêm 1946, toâi ñöôïc ñòa haït boå nhieäm lo coâng vieäc Chuùa taïi Hoäi Thaùnh Tuy Hoøa, kieâm lo cho hai Hoäi Thaùnh Long Caàu vaø La Hai nöõa. Trong thôøi gian haàu vieäc Chuùa ôû ñaây, toâi laäp gia ñình vôùi ngöôøi con gaùi thö ba cuûa cuï muïc sö OÂng Vaên Trung (nguyeân chuû nhieäm ñòa haït Trung boä).
Traûi qua cuoäc khaùng chieán choáng Phaùp cuûa ngöôøi Vieät Nam, caùc tænh ñöôïc coi laø coøn töï do, phaûi chòu nhieàu khoù khaên, nhaát laø Hoäi Thaùnh cuûa Chuùa phaûi chòu nhieàu gian nan. Song bôûi söï dìu daét cuûa Chuùa, maø chuùng toâi cuõng nhö caùc con caùi Chuùa vaãn giöõ ñöôïc nieàm tin vaø ñöùng vöõng treân con ñöôøng theo Chuùa.
Ñeán thaùng gieâng naêm 1954, toâi bò baét vaø ñöa ñeán caùc nôi caûi taïo caáp lieân khu, ôû mieàn nuùi tænh Bình Ñònh, roài ñeán ôû Quaûng Ngaõi nöõa; cho tôùi luùc ñaõ ñình chieán vaø söï taäp keát caû hai mieàn Nam-Baéc thì toâi môùi ñöôïc tha veà. Khi ñöôïc thaû; toâi vaøo Nha Trang, roài ñi Ñaø Naüng ñeå gaëp gia ñình. Veà ñeán Ñaø Naüng, toâi ñöôïc tröôøng kinh thaùnh thaâu nhaän vaøo hoï toát nghieäp khoùa 1954-1955. Cuoái naêm ñaõ toát nghieäp, chuùng toâi ñöôïc boå ñeán lo coâng vieäc Chuùa ôû Hoäi Thaùnh Ñöùc Phoå thuoäc tænh Quaûng Ngaõi, cuõng kieâm lo hai Hoäi nhaùnh ôû Moä Ñöùc vaø Ba Tô. Khi haàu vieäc Chuùa ôû ñaây, toâi vaän ñoäng mua ñöôïc moät khu ñaát roäng lôùn cho chi hoäi Moät Ñöùc, hieän laø nôi ñang coù nhaø thôø baây giôø; cuõng coù môû theâm moät chi nhaùnh ôû Baøn Thaïch thuoäc phía nam Ñöùc Phoå.
Taïi Ñöùc Phoå, phaûi lo nhieàu choã, maø toâi caûm thaáy heát söùc yeáu, neân xin ñoåi ñeán nôi ít coâng vieäc hôn. Cuoái naêm 1957; Chuùng toâi ñoåi ra ôû Hoäi Thaùnh Tieân Quaû (tænh Quaûng nam). Khi ñeán Tieân Quaû, môùi vöøa ñöôïc hai tuaàn leã, thì bò moät traän baûo raát lôùn. Nhaø thôø vaø tö thaát ñeàu saäp hoaøn toaøn; caây coái cuõng gaãy raïp caû. Thaät laø moät traän baûo kinh hoaøng; suyùt moät chuùt, thì toâi vaø caùc con toâi taùnh maïng khoâng coøn. Song Chuùa ñaõ cöùu caùch raát maàu nhieäm. Toâi cuøng caùc con toâi ñang ñöùng nuùp döôùi moät böùc vaùch troâng raát kieân coá trong nhaø thôø. Boãng nhieân vôï toâi la moät tieáng raát lôùn, baûo toâi phaûi gaáp ruùt chaïy qua phía khaùc. Toâii vöøa daét caùc con ra khoûi, caû böùc vaùch ñaù ong to daøy ngaû nhaøo saäp xuoáng.
Sau côn baûo vaø luït lôùn; chuùng toâi phaûi vaän ñoäng taøi chaùnh vaø xaây caát laïi nhaø thôø cuøng tö thaát; coâng vieäc raát vaát vaõ, nhoïc nhaén. Nhaø thôø vaø tö thaát ñöôïc xaây laïi raát ñeïp, to lôùn hôn tröôùc gaáp boäi phaàn. Caùc con caùi Chuùa raát vui möøng, vaø chuùng toâi cuõng laáy laøm thoûa loøng. Nieàm vui chuùng toâi chöa ñöôïc bao laâu, thì söùc khoûe cuûa toâi ngaøy moät yeáu daàn; nhöng cuõng phaûi coá gaéng haàu vieäc Chuùa. Gaàn cuoái naêm aáy, moät côn soùt naëng, toâi phaûi naèm laâu ngaøy khoâng daäy ñöôïc. Caûm bieát toâi bò noïc soát reùt röøng; muoán ñieàu trò ñöôïc, phaûi coù thì giôø nghæ ngôi; vì vaäy maø chuùng toâi xin taïm nghæ chöùc vuï, ñeå veà queâ döôõng söùc.
Khi veà taïi nhaø Tuy Hoøa, chaúng bao laâu Chuùa cho toâi ñöôïc hoài söùc. Chuùng toâi ñöôïc hôïp taùc vôùi Giaùo só Thomas Stebbins trong vieäc giaûng Tin Laønh, thaêm vieáng caùc chi nhaùnh, cuøng lo cho phoøng saùch taïi Tuy Hoøa. Ñoù laø nhöõng coâng vieäc vaøo thôøi gian naêm 1959-1963.
Ñeán giöõa naêm 1963, Giaùo só Thomas Stebbins thuyeân chuyeån ra Ñaø Naüng, thì chuùng toâi cuøng ñi vôùi Giaùo só; vaø toâi lo cho trung taâm thanh nieân taïi Ñaø Naüng. Ñeán cuoái naêm 1964, vì nhu caàu cuûa ñòa haït lôùn hôn; chuùng toâi ñöôïc boå chöùc ñeán lo coâng vieäc Chuùa taïi Hoäi Thaùnh Leä Chí thuoäc tænh Plei ku. Chuùng toâi ôû Leä Chí ñeán naêm 1972. Trong thôøi gian ôû ñaây, chuùng toâi môû ñöôïc hai Hoäi nhaùnh laø Hoäi Traø Ña gaàn bieån hoà, vaø Hoäi Gioâ Sueâ ôû khu phoá 35 Plei ku. Chuùa cho hai nôi naøy ñeàu caát ñöôïc nhaø thôø.
Ñeán cuoái naêm 1972, chuùng toâi ñöôïc hoâò thaùnh Plei ku môøi. Chuùng toâi lo coâng vieäc Chuùa taïi ñaây. Nhôø Chuùa vuøa giuùp, giaûi quyeát ñöôïc nhöõng nan ñeà trong Hoäi thaùnh maø trong nhöõng naêm tröôùc khoâng giaûi quyeát ñöôïc; cuõng vaän ñoäng mua ñöôïc moät cô sô toát, laøm nhaø thôø cho chi nhaùnh Leä Caàn; coù caû moät khu ñaát roäng theâng thang döï bò cho söï saûn xuaát noâng nghieäp ngaøy sau.
Chuùng toâi tôùi Hoäi thaùnh Plei ku chöa ñaày hai khoùa, thì bieán coá naêm 1975 taïi Plei ku. Phaûi di taûn veà Nha Trang. Ñòa haït Nam Trung Boä boå nhieäm chuùng toâi lo coâng vieäc Chuùa taïi Hoäi thaùnh Vaïn Giaû; Nhöng vì chính quyeàn khoâng chaáp thuaän neân khoâng theå ñeán ôû ñöôïc. Daàu vaäy trong nhöõng naêm tình theá khoù khaên hôn heát thì toâi vaãn laën loäi thaêm vieáng anh em ñeå giöõ ñöùc tin cuûa hoï. Tuy tín ñoà khoâng coù bao nhieâu, maø nhaø thôø khoâng boû nhoùm moät Chuùa nhaät naøo. Bôûi vaäy coâng vieäc Chuùa ñöôïc duy trì nhö hieän coù.
Maáy naêm gaàn ñaây, khi tình theá coù phaàn deã daøng hôn; toâi giao troïn cho thaày truyeàn ñaïo Hoaøng Nhò Coâng lo. Toâi chæ ñöùng beân sau ñeå uûng hoä chöùc vuï cho thaày aáy.
Trong ñôøi soáng tin theo Chuùa vaø phuïc vuï Chuùa cuûa toâi, chuùng toâi thaáy roõ Chuùa laø Ñaáng raát nhôn töø vaø thaønh tín. Cuõng coù nhöõng vieäc Chuùa toû ra raát ñaëc bieät qua söï caàu nguyeän cuûa chuùng toâi. Ngaøi ñaõ cöùu maáy ngöôøi hoaïn naïn maø ñôøi naøy hay thuoác men khoâng laøm gì ñöôïc. Taïi Tuy Hoøa coù oâng teân Phan Taàn bò choù daïi caén, ñaõ phaùt beänh naëng. Suoát hôn tuaàn leã say daïi, nhaøo loän; Nhöng sau khi toâi caàu nguyeän thì beänh lieàn laønh, khoâng coù trôû laïi nöõa. Taïi Ñöùc Phoå coù moät baø goïi laø baø Cöûu Traø bò ñieân suoát caû 8 naêm roài; thöôøng gioáng nhö ngöôøi say röôïu. Bieát aên maëc ñeïp, ñeán luùc ñuùng giôø Ngoï thì cöû ñoäng vaø noùi naêng khaùc thöôøng. Chuùa ñaõ cöùu baø thoaùt khoûi nhieàu quæ döõ. Khi baø laønh beänh, baø tin theo Chuùa vaø ñaõ ñem choàng con tin Chuùa nöõa.
Taïi Plei ku cuõng coù hai ngöôøi. Moät coâ thieáu nöõ goác Quaûng Ngaõi; vaø moät baø goïi laø thieáu taù Lai. Baø Lai, gia ñình ñaõ ñem baø ñeán nhieàu chuøa nhieàu mieãu; toán nhieàu thuoác men suoát caû 4, 5 thaùng. Khi chuùng toâi ñeán nhaø caàu nguyeän cho baø, thì Chuùa ñaõ cöùu baø. Baø ñöôïc Chuùa ñuoåi quæ ra khoûi; Baø vaø caû gia ñình baø quay veà vôùi Chuùa. Laïi coøn nhieàu söï kyø dieäu khaùc maø laøm sao noùi ra ñaây cho heát ñöôïc.
Trong nhöõng ngaøy nhö khoâng laøm ñöôïc vieäc gì cho Chuùa. Toâi lôïi duïng thì giôø, caäy ôn Chuùa vieát ra nhöõng baøi giaûng luaän veà ôn cöùu roãi cuûa Chuùa; baèng nhöõng aùn vaên thô; baèng nhöõng baøi tieåu luaän. Mong khi coù theå xuaát baûn ñöôïc thì cuõng goùp phaàn trong söï xaây döïng Hoäi thaùnh cuûa Chuùa ngaøy sau.
Hoâm nay chuùng toâi ñaõ giaø, tuoåi toâi ñaõ ngoaøi 70. Söùc yeáu, khoâng theå ñaûm ñöông coâng vieäc trong moät Hoäi thaùnh ñöôïc, neân ñaõ xin höu. Song trong ôn keâu goïi cuûa Chuùa ñoái vôùi chuùng toâi, thì laøm sao chuùng toâi döûng döng ñöôïc vôùi nhöõng gì maø chuùng toâi coøn coù theå laøm ñöôïc cho Ngaøi. Mong quí toâi con cuûa Chuùa gaàn xa nhôù caàu nguyeän nhieàu cho chuùng toâi vôùi.
Baøi hoài kyù naøy vieát xong ngaøy 25/10/91
Nhaèm ngaøy 18/9 naêm Taân Söûu
Muïc sö NGUYEÂN KIM KHAÙNH